در پی صدور مجوز کاوش لایهنگاری توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری: - دانشگاه مازندران
در پی صدور مجوز کاوش لایهنگاری توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری:
- 25 Apr 2023
- کد خبر: 74513
- 18693
![در پی صدور مجوز کاوش لایهنگاری توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری:](/documents/47613/0/7+%281%29.jpg/811df793-6f40-8c15-1557-af5d9e97501f?t=1682423901325&imagePreview=1)
به گزارش روابط عمومی دانشگاه مازندران، بر اساس درخواست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل، مجوز کاوش لایهنگاری تپه باستانی کوراییم توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به سرپرستی دکتر رحمت عباسنژاد سرستی، دانشیار گروه باستانشناسی دانشگاه مازندران، صادر شد.
بر اساس این گزارش، در این کاوش که در چارچوب تفاهمنامه پژوهشی فیمابین دانشگاه مازندران و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل از 5 فروردین آغاز شده است تا 10 اردیبهشت 1402 ادامه خواهد داشت، اعضای هیات علمی و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاههای مازندران و تهران و همچنین کارشناسان باستانشناسی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اردبیل حضور دارند.
دکتر عباس نژاد ضمن اعلام این خبر گفت: تپه باستانی کوراییم در بخش کوراییم شهرستان نیر در استان اردبیل واقع شده و دربردارنده توالی فرهنگی دوران اسلامی تا پیش از تاریخ است. این تپه از لحاظ گستردگی و تنوع لایهها، آثار و بقایای فرهنگی و باستانشناختی، یکی از مهمترین محوطههای باستانی دشت اردبیل است که کاوش در آن میتواند در تکمیل جدول گاهنگاری و تاریخگذاری استان اردبیل و منطقه شمال غرب ایران و همچنین، ارتباط آن با فرهنگهای باستانی همجوار کمک شایانی نماید. کاوش لایهنگاری کوراییم به منظور شناخت توالی فرهنگی دورهها و نیز گردآوری و شناسایی نمونههای مطالعاتی نظیر بقایای فناوری، گیاهی و جانوری آغاز شده است. بقایای گیاهی و جانوری جهت انجام مطالعات آزمایشگاهی به منظور شناسایی گونهها و همچنین نمونههای دیریناقلیمشناسی برای شناخت و بازسازی زیستبومهای پیش از تاریخ دشت اردبیل گردآوری و مطالعه خواهند شد.
عضو هیات علمی دانشگاه مازندران با اشاره به اینکه در این فصل کاوش، دو گمانه لایهنگاری در این محوطه مورد کاوش قرار گرفته است، اظهار داشت: گمانه اول در بلندترین قسمت تپه در جهت شمالی(ارتفاع 12.5 متری نسبت به زمینهای پیرامون) انتخاب گردید که دلیل این مکانگزینی، وجود برشهایی بوده که در اثر عوامل انسانی در این بخش ایجاد شده و بیشترین توالی دورههای استقراری را در اختیار قرار خواهد داد. نتایج حاصل از کاوش(در حال حاضر تا عمق 11 متر)، نشاندهنده وجود لایههای دوران اسلامی، تاریخی و پیش از تاریخ است. بقایایی از سفالهای دورههای قاجار و صفوی در این گمانه به دست آمده است. در لایههای پایینتر، سفال و معماری خشتی و سنگی دوران ایلخانی و سلجوقی مشاهده شده است. شواهد وقوع رویدادهای طبیعی از جمله سیل و زلزله(روی گسل سنگاور) در این دورههای اخیر ملاحظه شده است. پیش از این زلزله، شواهد استقراری دوران صدر اسلام در این محوطه شناسایی شده و این امر بیانگر آن است که وقفهای در سکونت ساکنان این محل بین دوران میانه و سدههای اولیه اسلامی به علت زلزله یادشده، رخ داده است. همچنین شواهد دوران تاریخی ایران در لایههای پایینتر کاوش گردیده که شاخصترین بقایای این دوران که شامل قطعات سفال و معماری خشتی هستند، شواهد مربوط به دوران اشکانی میباشند. وجود شواهد سایر دورههای تاریخی پیش از اشکانی و عصر آهن، در حال حاضر در هالهای ابهام است و نیازمند تحلیلهای بیشتر در آینده میباشد. احتمالا با یک وقفه فرهنگی نسبتا طولانی، شواهد دوره مفرغ در این گمانه مشاهده گردیده است.
دکتر عباسنژاد افزود: گمانه دوم با هدف کشف و شناسایی مراحل گوناگون دوران مفرغ ایجاد شده است. به همراه سفالهای متنوع این دوره، سفال شاخص موسوم به کورا ارس(نوع یانیقی) و پیکرکهای حیوانی متعدد(شکسته و سالم) به دست آمده است. همچنین، بقایای یک کوره ذوب فلز با ساختار خشتی و شکل تقریبا مدور در این گمانه ثبت و ضبط شده است. قطعاتی از فلزات مس و مفرغ، خاکستر صنعتی و قالبهای روباز در زمره کشفیات این بافت کاوش بودهاند. ابزارهای استخوانی، پیکرکهای حیوانی، سردوک و نظایر آنها از جمله مواد فرهنگی مکشوفه هستند.
سرپرست گروه کاوش تپه گوراییم با تاکید بر این نکته که نمونهبرداریهای زیادی برای انجام مطالعات تاریخگذاری به روش کربن 14 و سایر مطالعات میانرشتهای و آزمایشگاهی انجام پذیرفته است، گفت: لطف و حمایت مسوولان استان اردبیل، شهرستان نیر و بخش کوراییم، موجب اجرای مطلوب این برنامه شده است که از همه آنها صمیمانه تقدیر به عمل میآید.
رحمت عباسنژاد سرستی
دانشیار گروه باستانشناسی دانشگاه مازندران و سرپرست کاوش
04/02/1402